HISTORIA  ŻEGOCINY

    Przypuszcza się, że osada zwana dziś Żegociną została założona przez Wierzbiętę jeszcze w czasach Bolesława Krzywoustego (I poł. XII wieku). Wg Szczęsnego Morawskiego książę Bolesław Wstydliwy nadał rycerzowi Żegocie - herbu Topór osadę Villa Żegota. Pod koniec XIII w. właścicielem wsi był Zbigniew Żegota - dziedzic sąsiedniej Łąkty Starej, który w roku 1293 ufundował w Żegocinie kościół, co zapewne wiązało się z lokowaniem wsi na prawie niemieckim.
     Spadkobiercą Żegoty był Zawisza. Kolejnymi właścicielami wsi byli Otfinowscy. Około 1650 r. właścicielem wsi był arianin Jan Chłopicki. Potem Żegocinę i okoliczne wsie wykupili Lubomirscy z Wiśnicza i przekazali je w użytkowanie dzierżawcom. Po 1772 r. teren ten znalazł się pod zaborem austriackim. Rok 1846 przeszedł tu bez rozlewu krwi, choć dwory w Rozdzielu i Łąkcie Górnej zostały splądrowane.
     Krwawe żniwo zebrała tu natomiast I wojna światowa, bowiem w grudniu 1914 r. rozegrała się w tych okolicach krwawa bitwa (operacja limanowsko - łapanowska) zakończona zwycięstwem wojsk austriacko-pruskich.
     Po odzyskaniu niepodległości Żegocina znalazła się w powiecie bocheńskim. Prężnie działał tu ruch ludowy. W latach 30-tych Żegocina stała się modną wsią letniskową. Do zbudowanego przez właściciela okolicznych lasów Samuela Rosenbluma domu letniskowego "Leśniczówka" przybywało wiele rodzin żydowskich.
     5 września 1939 r. na teren gminy wkroczyli hitlerowcy. Ludność przeciwstawiła się okupantowi walcząc w szeregach Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej. Latem 1944 r. odbył się na żegocińskim cmentarzu manifestacyjny pogrzeb zestrzelonego nad Łąktą Górną lotnika RAF-u Stefana Bohanesa, który wracał do bazy znad powstańczej Warszawy. W styczniu 1945 r. Żegocina została wyzwolona bez walki przez wojska radzieckie. Po wojnie znalazła się w obrębie gminy Trzciana. W 1956 roku Żegocina stała się siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej, a w 1973 r. tu znalazła się siedziba władz gminy Trzciana - Żegocina przemianowanej następnie na gminę Żegocina.
     Po II wojnie św. zaszły tu olbrzymie zmiany. Przeprowadzono elektryfikację, utwardzono nawierzchnię dróg, wybudowano wiele obiektów użyteczności publicznej. Wybudowano wodociąg i gazociąg a w ostatnich latach oczyszczalnię ścieków. W latach 70-tych gmina przeżywała boom gospodarczy i była jedyną w województwie gminą samowystarczalną finansowo. Była wyróżniona nagrodą "Gmina - Mistrz Gospodarności".
   Gmina troszczy się o rozwój oświaty i dlatego w 1993 roku utworzono tu Liceum Ogólnokształcące i Zasadniczą Szkołę Zawodową. Odpoczątku pojawienia się takiej możliwości gmina stała się dla wszystkich szkół organem prowadzącym wszystkie placówki oświatowe (ewenement w kraju).
    Z dniem 1 stycznia 1995 roku nastąpił podział gminy. Trzciana, Kamionna, Leszczyna, Rdzawa, Kierlikówka i Łąkta Dolna odłączyły się od Żegociny i utworzyły własną gminę, a siedzibą władz nowej gminy stała się Trzciana.
     W 1996 r. Żegocina przyjęła do realizacji dokument programowy "Strategia rozwoju Żegociny", który określa rozwój agroturystyki, uprawy owoców miękkich i rzemiosła jako główne kierunki rozwoju gminy. W tym samym roku zostało utworzone przez mieszkańców Stowarzyszenie Rozwoju Gminy i Wspierania Przedsiębiorczości, które w krótkim okresie czasu utworzyło Ośrodek Wspierania Przedsiębiorczości, a także Fundusz Pożyczek Wzajemnych.
     Żegocina nawiązała współpracę z węgierską gminą Jásaroksállász, z którą w dniu 6 lipca 1997 r. zostało zawarte porozumienie o współpracy. Efektem tej współpracy była wymiana grup młodzieżowych i artystycznych. Współpraca zawieszona została przez stronę węgierską 1999 roku. Od
     9 lipca 1997 roku nawiedziła gminę i okolice katastrofalna powódź, która dokonała olbrzymich zniszczeń w wielu gospodarstwach oraz infrastrukturze technicznej: drogach, mostach, ujęciach wody, oczyszczalni ścieków. Zaradni mieszkańcy szybko odbudowali zniszczone obiekty, także dzięki pomocy wielu instytucji i organizacji.
     W tym samym roku, w ogólnopolskim konkursie "Gmina jakich mało", zorganizowanym przez Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej, Żegocina zdobyła za realizacje programu powszechnej edukacji jedną z trzech równorzędnych nagród głównych.
     W 1999 roku oddawano w Żegocinie do użytku nowy ośrodek zdrowia, a w Łąkcie Górnej nowoczesną halę sportową wraz z zapleczem. Zakończyła się też realizacja projektu "Podgórski Obszar Agroturystyczny "U Żegoty" współfinansowanego przez Unię Europejską, gminę i prywatnych inwestorów, w wyniku zakończono budowę tzw. Domu Kultury w Żegocinie, zmodernizowano kilka gospodarstw agroturystycznych oraz restaurację "Pod Patrią", przemianowaną na "Karczmę u Żegoty". Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" uruchomiła w 2002 roku pierwszy w Żegocinie sklep samoobsługowy "Jedynka", a w 2008 roku, w budynku byłej restauracji "Patria" Dom Handlowy "Max".
     Od 2002 roku działa w Żegocinie kolejna organizacja pozarządowa - Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Żegocińskiej", które przyjęło imię Czesława Blajdy.
     Na początku 2003 roku zmarł niespodziewanie wieloletni proboszcz żegocińskiej parafii ks. prałat Antoni Poręba, który wielce dla rozwoju gminy się zasłużył. Zrealizowano finansowany z zewnętrznych źródeł program "Centra" - modernizacja centrum Żegociny oraz oraz budowa parku w Żegocinie. Rozbudowano budynek szkolny w Żegocinie oraz dobudowano jedno piętro. Rozpoczęto budowę sali gimnastycznej w Rozdzielu oraz rozbudowę szkoły w Bytomsku. W roku 2004 - dzięki środkom uzyskanym przez gminę z Programu Unii Europejskiej SAPARD - zrealizowano kilka dużych inwestycji: np. budowa wodociągu w Łąkcie Górnej, modernizacja sieci wodociągowej w Żegocinie, rozbudowa sieci kanalizacyjnej.
    Kolejne ważne przedsięwzięcia samorządu gminnego to: oddanie do użytku Środowiskowego Domu Samopomocy w Żegocinie (2 kwietnia 2005 roku - Czesław Pączek pierwszym kierownikiem placówki), wybudowanie nowych mostów na drodze powiatowej w Żegocinie (inwestycja powiatowa - oddanie do użytku 29.12.2012 r.) i Bytomsku (5.02.2013 rok - to inwestycja powiatu ze sporym udziałem środków samorządu gminy Żegocina).
    Kolejne lata, dzięki środkom unijnym, "owocują" dużymi inwestycjami: rozbudową szkoły i budową sali gimnastycznej w Bytomsku (26.10.2011 r.), budową boisk wielofunkcyjnych ze sztuczną nawierzchnią w: Łąkcie Górnej (19.06.2008 r.), Żegocinie (16.09.2009 r.), Rozdzielu (7.10.2010 r.), Bełdnie ( 01.06.2011 r.) i Bytomsku
(18.09.2012 r.), przebudową budynku przedszkola i szkoły w Żegocinie, modernizacją placów zabaw w Łąkcie Górnej i Żegocinie oraz budową placu zabaw w Bytomsku, wybudowaniem od podstaw boiska piłkarskie wraz z budynkiem klubowym w Żegocinie (2005 r.). Wybudowano kilka kilometrów chodników, głównie przy drodze wojewódzkiej, naprawiono nawierzchnie drogowe. W 2009 roku utworzona została w Żegocinie Szkoła Muzyczna I stopnia, której dyrektorem został Tomasz Cudejko.
    Należy także wspomnieć o otwarciu  24.11.2005 roku, prowadzonej przez Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Żegocińskiej Izbie Regionalnej, zmodernizowanej i rozbudowanej w marcu 2012 roku. Zagospodarowano turystycznie żródełko wody mineralnej w Żegocinie (2012 r.) oraz punkt widokowy na Przełęczy Widoma w Rozdzielu (2012 r.)

ZABYTKI TEKSTY ŹRÓDŁOWE ZASŁUŻENI Z KART HISTORII
ARCHIWALNE FOTOGRAFIE KALENDARIUM KRONIKA 1973-1983 ARCHIWUM PRASOWE
EPIZODY HISTORYCZNE


[wstecz]